رقابت فناوری آمریکا و چین وارد لایهای شده که تا چند سال پیش کمتر دیده میشد. واشنگتن در حال بررسی ممنوعیت مدلهای تازه برخی تجهیزات چینی دیتاسنتر است؛ نه تراشههای مشهور هوش مصنوعی، بلکه قطعات نوریای که تراشهها را با سرعت بالا به یکدیگر متصل میکنند. پیام روشن است: در عصر هوش مصنوعی، امنیت زنجیره تأمین از پردازنده تا کابل و شبکه اهمیت پیدا کرده است.
بازتاب– رویترز امروز به نقل از چهار منبع گزارش داد دولت ترامپ در حال تدوین محدودیتی برای واردات مدلهای جدید برخی اجزای چینی دیتاسنتر، از جمله فرستندهگیرندههای نوری است. این طرح هنوز نهایی نشده و امکان تغییر یا کنارگذاشتن آن وجود دارد.
واشنگتن میگوید نگرانیاش جاسوسی، بدافزار و امکان اختلال در زیرساختی است که مدلهای هوش مصنوعی روی آن آموزش و اجرا میشوند. چین این اتهامات را رد کرده و هشدار داده در صورت آسیب به منافعش واکنش نشان خواهد داد.
دیتاسنتر هوش مصنوعی فقط مجموعهای از تراشهها نیست. هزاران پردازنده باید حجم عظیمی از اطلاعات را دائماً میان خود جابهجا کنند. اگر انتقال داده کند باشد، گرانترین GPU جهان نیز بخش زیادی از زمان را منتظر اطلاعات میماند.
فرستندهگیرنده نوری همین شبکه داخلی را ممکن میکند. بنابراین رقابت AI از «چه کسی بهترین تراشه را میسازد» به «چه کسی کل کارخانه محاسبات را کنترل میکند» گسترش یافته است.
رویترز گزارش داده بخشی از نگاه دولت آمریکا ناشی از تجربه تجهیزات مخابراتی چین است؛ تجهیزاتی که در شبکه آمریکا جا افتادند و بعداً حذف آنها پرهزینه و دشوار شد. منطق فعلی این است که قبل از آنکه تأمینکننده چینی در دیتاسنترهای نسل بعدی تثبیت شود، محدودیت اعمال شود.
شرکت چینی Innolight طبق داده مورد استناد رویترز حدود ۲۷ درصد بازار جهانی ترنسیور دیتاسنتر را در اختیار دارد. شرکتهای آمریکایی جایگزین وجود دارند، اما در همان مقیاس تولید نمیکنند. اگر تجهیزات ارزانتر چینی حذف شوند، ساخت دیتاسنتر ممکن است گرانتر شود.
این همان تناقض اصلی سیاست فناوری آمریکاست:
واشنگتن میخواهد AI را سریعتر از همه توسعه دهد و همزمان میخواهد وابستگی به چین را کاهش دهد.
اکنون زنجیره تأمین به سلاح ژئوپلیتیک تبدیل شده است. محدودیت تراشه، ربات، تجهیزات شبکه و اکنون قطعات دیتاسنتر نشان میدهد مرز میان سیاست صنعتی و امنیت ملی در حال محو شدن است. کالایی که پنج سال قبل صرفاً یک قطعه مهندسی بود، اکنون میتواند در فهرست موضوعات امنیتی قرار گیرد.
این روند برای سایر کشورها نیز پیام دارد.وابستگی شدید به یک تأمینکننده، حتی اگر امروز ارزانترین گزینه باشد، میتواند فردا به ریسک سیاسی تبدیل شود.
